De luidklokken van Oude Kerk en Ichthuskerk

De oudste klok is de Mariaklok uit 1571 die sinds 1577, dus al bijna 450 jaar in de toren hangt. Naast deze klok hangt de grote klok van meer dan een meter middellijn, die hangt er sinds 1667. Naar verluid hing er een derde klok boven in de lantaarn. Dit Wilkesklokje uit 1659, in de volksmond het aardappelklokje, werd iedere dag om 11.00 uur geluid, zodat de boeren op het land wisten dat het etenstijd was. 

Beschadigd in de oorlog
In de Tweede Wereldoorlog zijn de torenklokken door de Duitsers gevorderd. Het kleine Wilkesklokje verhuisde naar Alblasserdam om daar als alarmklok te dienen en kwam als eerste in september 1945 weer terug. 
De twee andere klokken waren beschadigd. De Mariaklok uit 1571 kon worden hersteld en werd voor het eerst weer geluid op 6 september 1948 bij de troonsbestijging van koningin Juliana. De grote klok uit 1667 was dermate beschadigd dat deze moest worden her-goten, deze klok is in 1949 weer opgehangen.
Met de komst van het 47 klokken tellende carillon in 1978 verhuisde het Wilkesklokje naar de klokkenstoel-etage, waar het luidmechanisme tot op de dag van vandaag nog aanwezig is. 
De klok werd vervolgens in 1980 bij de ingebruikneming van de Ichthuskerk aan de Parkdreef als luidklok geïnstalleerd, waar het nog steeds iedere zondag oproept naar de kerk te komen.
Leuk om te vermelden is dat de grote klok deel uitmaakt van het carillon als laagste toon. De andere klokken van het carillon bevatten ieder een tekst waarvan de beginletters de spreuk vormen: ‘Wij dragen en doen klinken de jonge stem van de nieuwe stad’. 

Luiden en slaan
De klokken kunnen luiden en slaan. Slaan gebeurt met grote hamers tegen de stil-hangende klok. De grote klok slaat op kwart voor en het hele uur, de kleine klok op kwart over en halve uur. 
Luiden gebeurt door de klokken in beweging te brengen, daarbij slaat de klepel tegen de klok. Vroeger werden hiervoor de touwen getrokken, tegenwoordig gebeurt dit machinaal. Bij de torenbeklimmingen laten we dit zachtjes horen – zelfs dan al moet je je oren dicht houden. Kun je nagaan hoe de galm in werkelijkheid is. 
Wanneer beide klokken luiden, voor kerkdiensten en huwelijken, klinkt dat heel vrolijk. Omdat de klokken verschillen in grootte en gewicht, hebben ze ieder een eigen cadans. Je hoort dan: bim-bam-bom en het geluid is nooit hetzelfde.
Bij Dodenherdenking op 4 mei en bij uitvaarten luidt alleen de grote klok. Dat klinkt heel anders, je hoort dan: bòom-bòom-bòom, een veel zwaardere en sonore klank. 
Leden van het landelijke Klokkenluidersgilde hebben de klokken van de Oude Kerk en Ichthuskerk opgenomen en in beeld gebracht, ze zijn op internet te beluisteren.

Bron: Frederic van Kleef, Simone Langeveld, Ronald Grootveld, Botine Koopmans, Een klassiek juweel. De Oude Kerk in Zoetermeer, 2002, Gemeente Zoetermeer / Historisch Genootschap Oud Soetermeer

Peter Teeuw en Marieke van der Giessen
VRIJWILLIGERS TORENBEKLIMMING OUDE KERK

Wil je zelf een keer de klokken in de toren van de Oude Kerk van dichtbij zien en horen? Via de website van de Oude Kerk Gemeente kun je je aanmelden! 
W oudekerkgemeente.nl/aanmeldingsformulier_torenbeklimming
De Oude Kerk-toren is ook digitaal te beklimmen in dit voorproefje: 
W ardito.eu/3d-model/toren-oude-kerk-zoetermeer 
Het carillon en de luidklokken van de Oude Kerk zijn hier te zien en te horen:
W www.youtube.com/watch?v=9iit9_JRr7Y 
Het Wilkesklokje van de Ichthuskerk kun je hier beluisteren: 
W www.youtube.com/watch?v=VPoujgO3i2Q