Mozaïek van kerken
Ze zijn niet te missen in het straatbeeld van Zoetermeer: de 44 vrolijk gekleurde mozaïekbankjes verspreid over de hele stad. Deze ‘Social Sofa’s’ – betonnen banken, bekleed met achttienduizend mozaïeksteentjes – zijn bedoeld om mensen dichter bij elkaar te brengen, de sociale samenhang te verbeteren en de wijken op te fleuren. Of dat doel bereikt is, vermeldt mijn bron niet, maar de gedachte kan een blijvende zijn. Het is mooi wanneer de veelheid van die gekleurde steentjes verbinding tot stand kan brengen, zoals we dat in de kerk ook nastreven. Veelkleurigheid kan samenbrengen, verschillen laten verbleken en mensen opvrolijken.
In protestantse kerken ontbreekt die veelkleurigheid nog vaak. Terwijl in Nederland bijna net zo veel christenen wonen met een andere culturele achtergrond dan die van leden van de Protestantse Kerk (PKN). Tussen deze twee groepen is maar weinig contact en volgens ds. Hette Domburg is dat jammer. Ds. Domburg werkte als docent en predikant in Mozambique en onderhoudt nu als relatiebeheerder van de landelijke hulporganisatie Kerk in Actie contacten met partners in Afrika. Hij stelt:
‘In de kerk kunnen we soms een beetje vastroesten […]. Contact met andere christenen brengt je terug bij de kern: het geloof in God en in Jezus als voorbeeld, en het samen zoeken naar liefde, vrede en verzoening.’
Buiten diaconale hulp leven christenen uit verschillende culturen vaak langs elkaar heen. Gelijkwaardige geloofsrelaties ontbreken nogal eens. De vraag is: hoe kun je als kerk meer openstaan voor bezoekers met een andere culturele achtergrond en waarom zou je dat eigenlijk willen?
Niet vanzelf Dat God van culturele diversiteit houdt en dat in Zijn kerk weerspiegeld wil zien, geeft Paulus al in zijn brief aan de Efeziërs aan. In hoofdstuk 3 beschrijft hij het mysterie dat jood en heiden samen één geloofsgemeenschap vormen. De diversiteit van de verschillende geloofsgemeenschappen zichtbaarder maken in de zondagse kerkdiensten en daarbuiten gaat niet vanzelf. De organisatie Intercultural Church Plants (ICP Network) maakt zich hier sterk voor, omdat zij zich geroepen weet voor het kleurrijke Koninkrijk van God. Hans en Carolien Euser hebben de leiding over ICP Network, dat hulp en steun biedt bij de vorming van interculturele geloofsgemeenschappen door heel Nederland.
Samen kerk zijn in het hier en nu: uitdagend, maar mogelijk
Intercultureel visioen In zijn onlangs verschenen boek
Meer kleur in de kerk laat Hans Euser zien dat verscheidenheid in cultuur vanaf het begin Gods bedoeling is geweest. In Openbaring 7:9-10 lezen we over Gods interculturele visioen: alle culturen samen aanbidden hun Schepper. Euser geeft als voorbeeld de Babylonische spraakverwarring, die als een zegen gezien kan worden. Ook noemt hij de eerste gemeente in Antiochië – een missionaire ‘hub’, die bestond uit mensen met verschillende culturele achtergronden. Euser ziet dat niet als een belemmering, maar een blijk van schoonheid en kracht van de kerk.
Volgens hem geldt dat ook voor onze tijd, want mensen met verschillende culturele achtergronden zijn deel van dezelfde kerk. Zij zitten samen op dezelfde mozaïekbankjes. De vraag is of er bankjes genoeg zijn, want steeds meer christenen uit andere landen vinden de weg naar Nederland. Daar zet Intercultural Church Plants zich voor in, omdat – zoals een van de medewerkers schrijft:
‘... interculturele kerkstichtingen eenheid in verscheidenheid bevorderen en floreren als levendige centra van geloof, waar ieder uniek individu bijdraagt aan een prachtig geheel van eredienst en gemeenschap.
Uitdagend De praktische uitwerking is volgens Hans Euser uitdagend, maar mogelijk. Voor wie met intercultureel kerk-zijn aan de slag wil, geeft de auteur van Meer kleur in de kerk een kijkje in zijn persoonlijke verhalen, praktische tips en bijbels-theologische onderbouwing. Naar aanleiding van het boek verzorgt ICP Network trainingen, die belangstellenden inspireren en leren hoe je een kleurrijke geloofsgemeenschap kunt bouwen. Door nieuwe kerkstichtingen en oudere gemeenten samen te brengen in een grotere context worden we elkaars hand en voet, geeft Intercultural Church Plants op de website aan. Zij noemen het kerkplanting en bieden trainingen, persoonlijke begeleiding en een netwerk van interculturele christelijke gemeenschappen aan.
Om samen op een van die bankjes te zitten
Het hoeft geen illusie te zijn om samen kerk te zijn waarin diversiteit niet bedreigend is, maar juist verrijkend. Om samen kerk te zijn waar mensen van verschillende culturen zich echt thuis voelen. Om samen op een van die veelkleurige mozaïekbankjes in Zoetermeer te zitten.
Hanneke Lam
KiZ-REDACTEUR
Hans Euser, ‘Meer kleur in de kerk. Zeven sleutels voor een interculturele gemeente die Jezus weerspiegelt’, Micha boekenreeks, Amsterdam: Buiten & Schipperheijn Motief, € 19,95 W meerkleurindekerk.nl
Intercultural Church Plants (ICP) heeft ruim twintig jaar ervaring met intercultureel kerk-zijn in Nederland en bouwt samen met tientallen kerken in het netwerk expertise op. W icpnetwork.nl