Uitgave van de Protestantse Gemeente Zoetermeer

Van de preek naar door de week (en andersom)




VORMING & TOERUSTING Jan Blankespoor, senior redacteur van Kerk in Zoetermeer en betrokken bij de commissie Vorming & Toerusting Rokkeveen, voert een warm pleidooi voor ‘doorgaand leren’. 

Bij het woord geloofsopvoeding denken oudere gemeenteleden meestal meteen terug aan de kindertijd. Thuis lezen uit de kinderbijbel, naar zondagsschool en catechisatie, en dat nog eens ondersteund door de christelijke scholen. Daarin werd de basis gelegd voor het geloof in God, die goed is, en in het navolgen van Jezus, die dat goede uitdroeg.
Bij de volgende generaties zijn deze vormen van geloofsopvoeding lang niet meer vanzelfsprekend. Daar zijn verschillende redenen voor aan te wijzen. Zelf vraag ik me wel eens af of wij als ouderen nog wel in staat zijn om het nut of de noodzaak daarvan aan onze kinderen door te geven.

Het houdt niet op
Ik ben ervan overtuigd dat geloofsopvoeding niet ophoudt nadat de basis is gelegd. Geloofsopvoeding is volgens mij een vorm van permanente educatie. Veel ouderen gaan nog altijd op zondag naar de kerk. Een van de beweegredenen (er zijn er natuurlijk meer) is dat ze hopen een boodschap mee te krijgen. Anders gezegd: iets te leren waar je in het dagelijkse leven je voordeel mee kunt doen.
Je leert nog altijd het beste door de opeenvolging van ‘instructie-­interactie-huiswerk-toepassing-herhaling’. Dit schrijf ik uit ervaring, op basis van meer dan veertig jaar in het onderwijs.
Wanneer een leerproces zich beperkt tot instructie (zoals de preek) is het mijns inziens niet af. Dat kan tot onvrede leiden. Wanneer er geen interactie mogelijk is (moeilijk te organiseren op zondag!) kun je zelfs gefrustreerd raken. Hetzelfde geldt voor toepassing. Wanneer je niet weet wat je met de goedbedoelde boodschap kunt doen, alleen of gezamenlijk, kom je niet vooruit. Verder zal een voorganger zijn boodschap in het algemeen niet vrijblijvend bedoelen. Dat vraagt huiswerk (maar niet verplicht). Herhaling is ook nodig, om de boodschap te laten beklijven. Zonder huiswerkbegeleiding blijft vaak weinig van de boodschap hangen.
Daarom bieden we in de kerken zo’n vorm van huiswerkbegeleiding aan, met activiteiten die we scharen onder ‘vorming en toerusting’. Ik geef toe dat die woorden wellicht aan modernisering toe zijn, maar ze dekken nog steeds de lading.

Zonder ‘huiswerkbegeleiding’ blijft vaak weinig van de boodschap hangen

Wat zou het mooi zijn wanneer er een relatie gelegd wordt tussen de boodschap die op zondag wordt uitgezonden en daarop gebaseerde leeractiviteiten doordeweeks! Je wordt dan ook beter toegerust om het geloof over te dragen, om anderen ervoor te interesseren, enthousiast te maken, ook je eigen kinderen!

Actueel gesprek
Vorming en toerusting gebeurt vaak met een zelfstandig jaar­programma door de week, veel ’s avonds, maar steeds vaker ook overdag. Dat kunnen bijbelstudie- en gesprekskringen zijn of leerhuizen over actuele onderwerpen, zoals: Hoe geef je het geloof anno 2020 door aan je kinderen? Wat is de zin van het leven? Moet ik mijn organen doneren? Hoe ga ik om met moeilijke bijbelteksten? Of het krijgt de vorm van een Alpha-­cursus, interreligieus ‘Geloven in gesprek’, ontmoetingslunch of inloophuis, allemaal mogelijkheden om over God en geloof in gesprek te komen en van elkaar te leren.

Gaandeweg
Ook in het nieuwe seizoen 2020-2021 wordt binnen de Protestantse Gemeente Zoeter­meer een gevarieerd programma aange­boden. In het uitneembare katern Gaandeweg hebben we t/m januari 2021 de seizoens­activitei­ten opgenomen, voor zover bekend in de verschillende wijkkerken. Neem er kennis van, ook wanneer ze in buurgemeenten anders dan uw eigen kerk worden georganiseerd. Welkom!
Wij nodigen u van harte uit ook zelf onderwerpen aan te dragen als u zich daar graag een mening over wilt vormen vanuit het geloof. De vorming- en toerustingscoördinatoren uit de verschillende wijkgemeenten staan open voor suggesties en ideeën.

Jan Blankespoor