Uitgave van de Protestantse Gemeente Zoetermeer

ZENDING IN BULGARIJE

‘Geloof in Christus raakt, mensen worden blij!’




‘Christelijk geloof en zending horen voor mij bij elkaar’, zegt de nu 49-jarige Foka van de Beek, theologe en zendingswerker in Burgas in Bulgarije. ‘Ik zie levens van mensen veranderen als ze in aanraking komen met het evangelie.’

Foka van de Beek is voor zendingsorganisatie GZB uitgezonden naar Burgas in Bulgarije, stad en provincie aan de Zwarte Zee en grenzend aan Turkije. Haar zendende gemeente is de Vredeskerk in Veenendaal en ze wordt via het Deelgenoten­project gesteund in ‘meebidden, meeleven, meegeven’ door onder meer de Oude Kerk Gemeente in Zoetermeer.
W facebook.com/FokaBulgarije en gzb.nl; oudekerkgemeente.nl > diaconie: ZWO ‘Foka in Burgas’

Missionaris, zendeling, de spaarpot vroeger thuis of op school. Is zending nog wel van deze tijd?
‘Zending nu is niet te vergelijken met zending een eeuw geleden. Zending nu is vooral in gesprek gaan en vragen serieus nemen. Er is in Bulgarije verlangen naar meer bijbelkennis, vraag naar theologische toerusting en behoefte aan kadervorming. Zending is ook samenwerken met andere kerken en bestaande christelijke gemeenschappen, hoe klein ook. Zending is nog steeds het Woord verkondigen en praktisch mensen helpen met hun gemeentewerk.’

Samaritaanse vrouwen
Foka ondersteunt in stad en provincie Burgas de ‘Samaritaanse vrouwen’ met kadervorming en bijbelonderwijs. De vrouwen leggen bezoeken af in omliggende dorpen en bij verschillende gemeenschappen, zoals Bulgaren, Roma en Turkse moslims. ‘De cultuurverschillen zijn groot. Daar moet je welbewust mee omgaan. Contact met Turkse moslims bijvoorbeeld moet meestal in het geheim plaatsvinden.’

Wat hebben moderne Bulgaren met God?
‘Van de bevolking is 75 procent lid van de Orthodoxe Kerk, maar hooguit 20 procent gaat naar de kerk. Lid zijn staat niet garant voor een levend geloof. De kennis van God gaat vaak niet verder dan dat God bestaat.
Dat heeft veel met de geschiedenis van Bulgarije te maken: vijfhonderd jaar Turkse heerschappij en daarna communistische overheersing hebben hun sporen nagelaten. De relatie met God is bij de moslims wel het meer aanwezig.’

Wat zet mensen in Bulgarije dan in beweging?
‘Het is niet onder woorden te brengen of te verklaren, maar geloof in Christus raakt mensen. Ze worden echt blij.’ En die vreugde stimuleert Foka weer. Mensen krijgen zin in het leven, wetend dat God bij hen is, dat God helpt en voor hen zorgt. ‘Mensen gaan elkaar helpen; vrouwen worden niet meer mishandeld door hun mannen.’

Familiesamenlevingen
De meeste kleine christelijke kernen zijn ontstaan door vrouwen. ‘Die nemen na verloop van tijd hun man mee, hun zonen en dochters. De Bulgaarse gemeenschappen zijn echt nog familiesamenlevingen, zeker in de Turkse dorpen.’ Ontmoeting en samenkomst zijn voor de gemeenten belangrijk.
Dat geldt ook voor de Roma, de zigeuners. ‘Het is een bevolkingsgroep die door de maatschappij wordt uitgespuwd, maar in de kerk krijgen ze oprechte aandacht. Er wordt eindelijk naar hen geluisterd. Die aandacht werkt door binnen hun eigen sterke
gemeenschap.’

App en Facebook
Net voordat Bulgarije op slot ging, verliet Foka haar flatje en kwam op advies van de GZB naar Nederland. Ze zit zeker niet stil. De taalstudie heeft ze hier weer opgepakt. De stad Burgas is dan wel afgesloten, maar er is vrijwel dagelijks contact tussen Foka en haar directe Bulgaarse collega Natalia en andere Bulgaren, via de app en Facebook.
Zendingswerk, ja toch anders dan vroeger!

Dirk Verboom

Armoede
In Bulgarije lopen veel dorpen leeg, inwoners zijn op zoek naar werk veelal vertrokken naar West-Europa. Achterblijvers, vaak oudere mensen, kampen met armoede. Ouders laten hun kinderen bij opa en oma achter. In de zomer is er door het toerisme doorgaans genoeg werk, maar in de winter is er niets te verdienen. Door de coronacrisis komt het seizoen nu niet op gang.