Uitgave van de Protestantse Gemeente Zoetermeer

Er is een grote toekomst voor de kerk!




Ds. Evert van den Ham gaf zijn Oosterkerkgemeente een geweldig afscheidscadeau bij zijn emeritaat eind januari: een studieochtend over de toekomst van de kerk.

Hij mocht zelf het cadeau openen en legde uit waarom hij koos voor deze hoopvolle titel. ‘Ik zie hier bijzondere dingen gebeuren. Mensen die twintig jaar niet meer in een kerk zijn geweest komen binnen en blijven hangen.’
Als Van den Ham zich afvraagt: Hoe komt dat nu?, schieten hem drie kernbegrippen te binnen: gastvrijheid, vriendelijkheid en zegen. ‘Deze kerk is niet onze kerk, maar het Huis van God: wij zijn hier te gast, en daarom zijn we ook gastvrij voor anderen. Het is belangrijk dat iedereen die hier komt, zichzelf kan zijn!’

Dwaas en intrigerend
Zo’n gastvrije kerk is ook de kerk van de toekomst waar ds. Kees van Ekris (coördinator ‘preekcentrum’ Areopagus van de IZB, vereniging voor zending in Nederland) van droomt: dwaas, kritisch en zelfbewust.
‘De gelovige van de toekomst is een mysticus die is aangeraakt door Christus’, zo citeert hij Karl Rahner. Wanneer je zo een persoonlijke relatie met God hebt, verlicht dat alle facetten van je leven, of je nu op een sterfbed ligt of je zorgen maakt over de toekomst van je gemeente – zo is jouw leven, maar je kunt dat alles plaatsen in het kader van Gods goedheid.

In je gekte aangeraakt door Christus

Dat is de ‘dwaasheid van de kerk’: voor een buitenstaander is dat vertrouwen op God, met een open oog voor zwakte en kwaad, onbegrijpelijk maar ook intrigerend. ‘De kerk is een gemeenschap van goddelozen die ergens in hun leven beslissend zijn aangeraakt door God – in hun bangheid, hun burgerlijkheid, hun depressie – en die daarin hun vrijheid hebben verworven.’
Van Ekris doet een hartverwarmende oproep: ‘Dus als jij anti­depressiva moet slikken, of als het je niet lukt om je alcoholverslaving eronder te krijgen, kom dan hier bij ons in de kerk, zulke types zijn wij hier allemaal ...’

Waarheid van de statistieken of waarheid van God

‘God in Nederland’
Ds. Piet de Jong, emeritus-predi­kant, kijkt terug op hoe er over de toekomst van de kerk is gespro­ken door sociologen. Vanaf 1960 werd in het onderzoek ‘God in Nederland’ het wel en wee van christelijk Nederland neergelegd in statistieken en tabellen. Die laten al jaren een neerwaartse spiraal zien: minder kerkleden, minder nieuwe doopleden, minder financiën, verwatering van de inhoud van geloof. Kerkmanagers willen realistisch zijn en gaan anticiperen en voorsorteren: nu alvast saneren, gemeenten samenvoegen, kerkgebouwen verkopen …
Zulke statistieken leggen een zware druk op gelovigen, vooral ook omdat ze God schetsen als een God die niet meer meeleeft met Zijn kerk, die het ook niet meer allemaal mee kan maken.

Niet bang zijn
Tegenover deze nogal deprimerende schets van negatieve prognoses en statistieken zet De Jong de bijbelse vertellingen in: de profeet Elia zag het niet meer zitten na lang voor God te hebben geploeterd: Uw kerkleden hebben u verlaten, uw kerken zijn gesloopt en uw ambtsdragers ontslagen. Dan mag hij God zien – in de stem van een zachte stilte – en zijn taak aan iemand anders overdragen. God wijst hem erop: Jij mag wel denken dat je de enige bent, maar ik ken er nog zevenduizend zoals jij. De Jong geeft mee als troost: ‘Wees niet bang, geloof alleen.’

Het gesprek gaat verder
Twee bijzonder inspirerende verhalen, die veel opriepen bij de gespreksgroepen die er over doorspraken, en er eigenlijk veel meer tijd voor hadden willen hebben. Maar dat gebeurt ook, beloofde ouderling Arjen van Trigt: ‘We zullen dit gesprek zeker verder voortzetten.’

    Zie voor de lezingen W oosterkerkzoetermeer.protestantsekerk.net

Mieke Brak