Uitgave van de Protestantse Gemeente Zoetermeer

LOSLATEN

‘Bewust loslaten is liefhebben’




INTERVIEW ‘Tijd nemen om ruimte te creëren, dan kun je verder’, zegt predikant en pastor Nico de Lange van wijkgemeente Zoetermeer-Noord (Ichthuskerk). Hij heeft het liever over losmáken en verbindt dit met liefhebben.

De brainstormsessie tijdens de redactievergadering over het thema ‘loslaten’ riep uiteenlopende reacties op en over de vraag of ‘loslaten’ wel met zoveel woorden in de Bijbel voorkomt werd uitgebreid gediscussieerd. ‘Vanuit bijbels perspectief vind ik dit onderwerp lastig te overzien. Ik vraag mij af of we met die term niet proberen een modern begrip in te lezen in oeroude teksten’, was de eerste reactie van Nico, toen we hem deze vraag voorlegden. Dat beloofde een interessant gesprek te worden.
Want loslaten is populair. Het wordt vaak als goedbedoeld advies gegeven, alsof het dé oplossing is voor allerlei problemen. De samenleving is veeleisend en daardoor stressgevoelig. Om dat te verminderen of te veranderen moeten we ‘loslaten’. Er bestaan zelfs cursussen om te leren hoe je dat kunt aanpakken.

‘Loslaten is een illusie’, zegt Nico, ‘het gaat over verlies en hoe daar mee om te gaan.’ Vanuit het Grieks is er een link naar het werkwoord vergeven, het loslaten van wraak. Een verkeerde daad kan niet ongedaan worden gemaakt, maar kan wel in een ander perspectief geplaatst worden, namelijk in dat van het afzien van wraak. Dan betekent loslaten een keuze maken.
Nico spreekt liever van los­máken, dat is actief. Losmaken kan ruimte scheppen en ballast verminderen. Zoals in de Bergrede in Matteüs 5:23-24 staat beschreven: ‘Ga je eerst met die ander verzoenen, kom daarna je offer brengen.’ Herstel van relaties gaat vóór op het offeren aan God, waarvan je je dus moet ‘losmaken’.

‘Ruimte scheppen en ballast verminderen’

Die ruimte komt later in het gesprek weer terug. ‘Bewust loslaten is liefhebben’, zegt Nico. Jezus komt niet te dicht bij een ander en juist door die ruimte te scheppen heeft Hij lief. Tijdens het laatste avondmaal deelt Hij het brood met zijn leerling Judas. Jezus geeft hem daarna de ruimte om te doen wat hij wilde doen: zijn Meester verraden.
‘In de Bijbel heeft liefhebben te maken met hoe je kijkt naar een ander. Namelijk diegene te zien in het licht van Gods trouw. God weet wat er mis is, maar gaat toch een heilzame weg. Die keuze maken wordt ook van ons gevraagd. Dat brengt verantwoordelijkheid met zich mee voor de dagelijkse praktijk naar de medemens toe.’ Nico verwijst in dit verband naar Handelingen 2:43-45, waarin de discipelen zich losmaken van hun eigen bezittingen, om die te delen.

‘Elkaar zien in het licht van Gods trouw’

Praktisch past Nico het actief losmaken toe op het verwerken van verlies van een dierbare of iets dierbaars. Hij onderscheidt daarin vier stappen: het erkennen van het verlies, de emoties onder ogen komen, een nieuw leven opbouwen zonder diegene die je bent verloren of datgene wat je bent kwijtgeraakt, en het verlies in dat nieuwe leven ook tot zijn recht laten komen.
Abraham bijvoorbeeld volgde de stem van Degene die hem riep en moest veel achterlaten. Hij ging echter ‘niet met lege handen naar het beloofde land Kanaän’, maar nam alle ervaring uit zijn ‘oude’ leven mee. Die kon hij benutten en tot zijn recht laten komen.

‘Mét je ervaringen naar onbekend gebied’

We ontkomen in dit gesprek niet aan onze coronatijd, waarin verliezen en losmaken aan niemand voorbijgaan. Voor Nico was dat het missen van cadans, het wegvallen van het bekende ritme van het dagelijks werk. Er moesten nieuwe richtlijnen gevolgd worden, het gebied was onbekend en er deden zich onverwachte situaties voor. ‘Corona is rouwen’, zegt Nico, ‘dat vraagt om verstilling. Tijd nemen om ruimte te creëren, waarin erkenning plaatsvindt en een nieuwe context kan ontstaan. Dan kun je verder.’
Het populaire loslaten brengt ons via het actieve losmaken, vergeven, keuzes maken en ruimte scheppen bij de trouw van God, die ons laat kiezen, ruimte geeft en bovenal liefheeft.
Een mooi en verrassend gesprek met dank aan ds. Nico de Lange.

Hanneke Lam

Afbeelding: © ARAN Arts, ‘Transformation’, 40x50 cm, acryl op doek, 2019, instagram.com/aran.arts

Bij dit schilderij schrijft de beeldend kunstenaar: ‘I see transformation as a necessary adventure to built character in order to be ready for the next chapter.’ Met als motto deze tekst: ‘Ik ben met je en zal je beschermen, overal waar je gaat’, zegt God in Genesis 28:15 (Basisbijbel).